2 - مبدأ اذان رؤيا است . در المبسوط سرخسى آمده است ( 1 ) : أبو حفص محمد بن علي منكر بود كه مبدأ اذان رؤيا باشد ومىگفت : شما يكى از معالم ونشانه هاى دين را هدف قرار داده أيد ومىگوييد با رؤيا ثابت شده است . هرگز ! ولكن پيامبر ( صلى الله عليه وآله وسلم ) وقتي به مسجد الأقصى برده شد وپيامبران را گرد أو جمع كردند فرشته اى اذان واقامه گفت وپيامبر با آنان نماز گزارد . وگفته شده است : جبرئيل عليه الصلاة والسلام اذان را فرو آورد . در عمدة القاري شرح صحيح بخارى ج 5 ص 107 مىگويد : زمخشري از بعضي نقل نموده است كه اذان به وحى بوده است ، نه رؤيا . در البحر الرائق ج 1 ، ص 268 مىگويد : وسببه ( اى الاذان ) الابتدائي اذان جبرئيل ( عليه السلام ) ليلة الاسراء وإقامته حسين صلى النبي ( صلى الله عليه وآله وسلم ) اماما بالملائكة وأرواح الأنبياء ثم رؤيا عبد الله بن زيد . روايات متعددة اى كه بزرگان أهل سنت نقل نموده اند اين معنى را كه مبدأ اذان وحى بوده است نه رؤيا ، تأييد مىكند ، از آن جمله : 1 - عن ابن عمر قال : لما أسرى بالنبي صلى الله عليه وآله وسلم أوحى الله إليه الاذان فنزل به فعلمه بلالا . ( 2 ) چنان كه ملاحظه مىكنيد اين روايت مبدأ اذان را وحى ودر ليلة الاسراء مىداند وهيچ ربطى به قضية رؤيا ندارد زيرا قضية رؤيا را آنان كه نقل مىكنند مربوط به مدينه مىدانند ومدتها پس از هجرت واستحكام امر اسلام وتشريع نماز وروزه وزكات واقامه حدود وخلاصه تحقق حلال وحرام ( 3 ) ; در حالي كه اسراء قبل از هجرت واز مسجد

--> 1 - ج 1 ، ص 128 . 2 - فتح الباري ، ج 2 ، ص 100 ، ط 1410 ، دار الكتب العلمية . وقريب به همين را متقى هندى از طبرانى از ابن عمر نقل مىكند . كنز العمال ، ج 8 ، ص 329 ، ش 23138 . 3 - سيره ابن هشام ، ج 2 ، ص 154 .